Junak M (1961)
Historia Modelu
W latach 1956-1965 wyprodukowano łącznie 91 400 motocykli Junak różnych odmian. Model M10 wprowadzono do produkcji w grudniu 1959. Junaki montowane były w Szczecińskiej Fabryce Motocykli (silniki typu S03 do wszystkich modeli Junaka produkowane były przez Zakłady Sprzętu Motoryzacyjnego w Łodzi). Projekt motocykla, opracowany w latach 1951-1952 w Biurze Konstrukcyjnym Przemysłu Motoryzacyjnego przez zespół pod kierunkiem J. Ignatowicza, przewyższał technologiczne wiele motocykli innych renomowanych producentów. Stworzyli go doświadczeni konstruktorzy opierając się jeszcze na przedwojennych dokonaniach, stąd tak wiele podobieństw w konstrukcji silnika Junaka do Sokoła 600 i 500. Przy konstrukcji wzorowano się także na rozwiązaniach konstrukcyjnych motocykli angielskich.
Motocykle Junak były eksportowane m.in. do Węgier, Bułgarii, Turcji, Wenezueli, Mongolii i na Kubę. Sprzedawano je także w USA, w tym model szosowo-terenowy „Scrambler”. Junak używany był przez Milicję Obywatelską jako motocykl pościgowy. Wykorzystywano go też w wyścigach motocrossowych i rajdach terenowych. W 1959 na specjalnie przystosowanym Junaku ustanowiono polski rekord prędkości motocykla - 149,3 km/h.
Ówczesne realia gospodarcze oraz niekorzystna lokalizacja zakładów powodowały trudności z utrzymaniem wymaganej jakości. Junak był również dość drogi jak na ówczesne możliwości finansowe społeczeństwa. W konsekwencji załamanie rynku motocykli ciężkich doprowadziło do zakończenia produkcji w 1965 roku.
Charakterystyczny „gang” (odgłos z rury wydechowej) oraz hałaśliwa praca rozrządu umożliwia łatwe rozpoznanie Junaka. Przez niektórych był on nawet nazywany “polskim Harleyem”. Pomimo ewidentnych wad konstrukcyjnych, darzono go sporą sympatią, z czasem zyskał wręcz miano motocykla kultowego.
Historia Egzemplarza
Prezentowany przez Ardor Auctions Junak M10 z roku 1961 to prawdziwy rarytas. Motocykl został dosłownie wyciągnięty ze stodoły w jednej z wsi województwa opolskiego. Stan licznika wskazuje 819 kilometrów i jest to oryginalny przebieg. Poprzedni właściciel rzadko użytkował motocykl, a po pewnym czasie schował go w sianie. Junak został ponownie odkryty dopiero kilka lat temu, a po zakupie przez obecnego nabywcę został rozebrany, wyczyszczony i ponownie złożony, jednak bez żadnych ingerencji w oryginalny stan zachowania. Nawet mocowanie kanapy pozostawiono jedynie na pojedynczej śrubie, tak jak w momencie znalezienia eksponatu. W przypadku tego motocykla, możemy mówić o potencjale muzealnym. Jego wartość staje się jeszcze większa, gdy uświadomimy sobie wyjątkową historię Junaka – jedyny powojenny polski motocykl czterosuwowy produkowany seryjnie, był uważany za jeden z najlepszych polskich motocykli XX wieku.
Motocykl nie jest zarejestrowany, natomiast ma wykonaną Białą Kartę i przygotowany jest do rejestracji na zabytek przez jednego z najlepszych rzeczoznawców w kraju.
